جمعه 19 شهريور 1389          Friday, September 10, 2010
  نمایشگاه موسیقی و آثار شنیداری تهران
  فروش اینترنتی بلیط
  پر بیننده ها

  برگزيده ها

...
 
١٣٨٨/١٢/١٩  ٠٩:٢٤:٢٤شماره : 803

نقد آلبوم «گاه» اثر تازه امید لطفی
شور، تحرک و عصیان جوانی
«امید» دوران جوانی و زندگی‌اش را پیش از رفتن به آمریکا، با کامکارها گذراند و سال‌ها در این گروه به نوازندگی تار مشغول بود و کنسرت‌های متعددی را گاه با گروه و گاه به صورت تک‌نوازی اجرا کرد.
هر چند «امید» نزد پدرش استاد محمدرضا لطفی، به شکل مستقیم شاگردی نکرده است، اما استعداد درخشان و مادرزادی او در موسیقی که میراث ارزشمند فرزندی پدر و مادری‌ست هنرمند، در محیط خانواده مادری (کامکارها)، تحت تعلیم و تشویق اعضای گروه کامکارها قرار گرفت، نواختن سه‌تار و تار را آموخت و به طور جدی ادامه داد.
«امید» دوران جوانی و زندگی‌اش را پیش از رفتن به آمریکا، با کامکارها گذراند و سال‌ها در این گروه به نوازندگی تار مشغول بود و کنسرت‌های متعددی را گاه با گروه و گاه به صورت تک‌نوازی اجرا کرد. علاوه بر تاثیرپذیری از نوازندگی و سبک موسیقی پدر (از طریق شنیدن آثارش)، بیشتر تحت تاثیر شیوه نوازندگی اردوان و اردشیر قرار گرفت و با بینش و تفکر کامکارها درباره موسیقی ایران به این هنر پرداخت.
همزمان با پیشرفت شگرف و خارق‌العاده «امید» در موسیقی و نوازندگی تار و سه‌تار، افکار و اندیشه‌های نو در موسیقی، همچون غالب جوانان هنرمند موسیقی ایران، بیشترین دغدغه او بود و در این راه نقطه نظرات خود را با دایی‌های جوان‌ترش؛ اردشیر و اردوان در میان می‌گذاشت. گواه این تلاش و تفکر هم اینکه در سن 15 سالگی از لحاظ تکنیک نوازندگی و تفکر اجرایی به حدی رسید که آلبوم حاضر را در سال 1371 در لندن ضبط کرد.
در واقع در آن سال‌ها بود که امید با چنین تجربیاتی در تک‌نوازی سه‌تار، تکنیک‌ها و تدابیر ابداعی خود را تجربه کرد؛ مسیری که در سال‌های بعد اکثر نوازندگان صاحب چنان اندیشه‌هایی (نوگرا)، آن را ادامه دادند.
«امید» در قطعه آغازین تحت تاثیر جنبه‌هایی از موسیقی سنتی ایران و نیز خون مادری‌اش قرار دارد، به‌گونه‌ای که امضای خود را با اجرای قطعه کردی «گل‌نیشان» به جای می‌گذارد. برای پرداختن به قطعات دیگر این‌آلبوم، تجزیه و تحلیلی کوتاه به شکل فهرست‌وار ارائه می‌گردد که بیشتر تاثیراتی است که این موسیقی بر من به جای گذاشته است:
1.    به طور کلی حالت شور، تحرک و عصیان جوانی، آمیخته با دست‌آوردهای نوینی از تکنیک در شیوه اجرایی سه‌تار در این قطعات حاکم است.
2.    برخی از قطعات فاقد مد یا مدالیته به‌خصوصی هستند و عمدتا برخلاف موسیقی سنتی از تثبیت مد واحد و مشخصی دور شده‌اند. به عبارتی گردش فیگورهای ملودیک در فواصل موسیقایی غیرمعمول دستگاهی با استفاده از نت‌های تغییریافته برای ایجاد تنوع، با حفظ جذابیت ملودی‌ها از ویژگی‌های بارز این قطعات است.
3.    استفاده از تکنیک «فلاژوله» و نت‌های هارمونیک شفاف به صورت ریتمیک و ملودیک و نیز رنگ‌امیزی و سونوریته جدید در سه‌تار از جمله عواملی به شمار می‌آیند که شاید برای اولین‌بار در سه‌تارنوازی به کار رفته باشد.
4.    تکرارهای مکرر یک ملودی کوتاه به شیوه‌ای کاملا مقتصدانه، احساس تمرکز و خلسه خاصی را در شنونده به وجود می‌آورد و در عین حال تغییرات ناگهانی حالت‌های نسبتا سنتی به شیوه‌ای غیرسنتی و مدرن باعث تازگی و عدم خستگی و یکنواختی می‌‌شود و در کل، تنوع خاصی به قطعات بخشیده است.
5.    تضاد در اکثر این قطعات با کنار هم قرار دادن ملودی‌هایی با حالات سنگین و باوقار و به دنبال آن ریتم‌ها و پایه‌های جدید و مختلف تکنیکی حاصل شده است که هر کدام از نظر ریتم و نوع مضراب‌ها با هم متفاوت بوده و می‌توانند مبنایی برای ساخت یک اثر کامل باشند.
6.    مضراب‌های قوی، پراحساس، درخشان و بااطمینان، چپ و راست‌های منظم بدون ریزش اصوات با حفظ نوانس‌های لازم، به همراه پاساژهای بسیار سریع و روشن، قدرت تکنیکی نوازنده را به نمایش می‌گذارد.
7.    وجود فرم‌های ادواری، برگشت‌های غیرمنتظره جملات ثابت پس از بخش‌های متفاوت و متضاد، وحدتی فرمی به قطعات داده است و خاتمه‌های غیرمعمول و غیرمرسوم آنها به‌گونه‌ای است که شنونده را در انتظار نگاه داشته و در کرانه‌ای بی‌انتها رهایش می‌سازد.
8.    هر یک از قطعات دارای هسته مرکزی متشکل از یک ملودی ساده است که پس از ارائه، بلافاصله از آن دور شده و به قسمتی کاملا متضاد با فیگورهای ملودیک و پیچیده و بافتی پلی‌فونیکی (چندصدایی) می‌انجامد و باز به طور ناگهانی به ملودی مرکزی بازمی‌گردد که این تبادل‌های غیرمعمول زیبایی ویژه‌ای به کار بخشیده است. گویی که روح جوان و پرتلاطم نوازنده به او اجازه ایستادگی و راکد شدن در یک فضا را نمی‌دهد و هر بار پس از آرامشی نسبی و کوتاه، سریعا فضای موسیقی را تغییر می‌دهد.
9.    تکیه‌های بسیار متنوع و جدید با اجرایی پرتکنیک و شفاف، وصل نت‌های سری پی در پی به صورت ریز (لگاتو) شفاف و یکنواخت، قطع ناگهانی جملات ملودیک و اجرای دوبل نت‌های متوالی از دیگر ویژگی‌های این اثر هستند که ان را از موسیقی صرفا سنتی متمایز می‌سازد.
10.    شکستن قواعد مرسوم در جمله‌بندی‌های منظم یا قاعده سنتی و ارائه جملاتی تقریبا نامنظم و حرکت غیرقابل پیش بینی آنها با حفظ جذابیت، یا به عبارت دیگر به کارگیری جملات نامتقارن و یکسان نبودن و ناهماهنگی عمدی جملات مبتدا و خبر از دیگر تدابیر جدید در این آثار است.
در کل می‌توان گفت که «امید» در این آلبوم با ایستادن بر سکوی موسیقی سنتی، پرش‌های چشم‌گیر و نوینی در اجرای تک‌نوازی خود داشته است که فاصله قابل ملاحظه‌ای با موسیقی سنتی و شیوه‌های مرسوم آن دارد.
امید لطفی در نوجوانی (حدود هفده سال پیش)، به چنین دستاوردهایی در سه‌تارنوازی رسید. او اکنون این تجربیات را با گذشت زمان و پختگی و ممارست در نوازندگی چه از نظر تکنیکی و چه از لحاظ محتوایی تکامل داده است به گونه‌ای که کنسرت‌هایش در آمریکا با استقبال فراوانی روبه‌روست. امیدوارم که او امیدی باشد برای آینده موسیقی نوین ایران.

استفاده از اين اثر فقط با ذکر منبع " پايگاه اطلاع رساني موسیقی ایران " مجاز است.


اخبار مرتبط :

لطفا از فرم زیر جهت ارسال نظر خود استفاده نمایید :
نام :
پست الکترونیک :
نظر :
  منوی اصلی سایت


  آرشيو اخبار





  آرشيو عکس





  خروجی RSS

Copy Right (C) 2009 ,musicassociation.ir